بهداری رزمی دفاع مقدس و مقاومت

بهداری رزمی دفاع مقدس و مقاومت

ایجاد شبکه آموزش دیده بسیج، براساس تجارب طب رزم در جبهه مقاومت اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله (عج)، تهران، ایران
10.30491/jcm.2024.223890
چکیده
زمینه و هدف: آموزش طب رزم نقش حیاتی در ارتقای توانمندی‌های بسیج مردمی در شرایط بحران و جنگ ایفا می‌کند. این آموزش‌ها با تمرکز بر ارائه مهارت‌های امداد و نجات، درمان اولیه و مدیریت مصدومان در میدان نبرد، ظرفیت واکنش سریع و کاهش تلفات انسانی را افزایش می‌دهد. آموزش رکن اساسی  و اصلی در مواجهه با مصدومین انبوه می­باشد. بسیج مردمی به عنوان نیرویی انعطاف‌پذیر و مردمی، با بهره‌گیری از این دانش، می‌تواند در مقابله با تهدیدات و حمایت از جوامع آسیب‌دیده نقش مؤثری ایفاء کند. توسعه و گسترش آموزش‌های طب رزم، علاوه بر تقویت خوداتکایی نیروها، به هم‌افزایی ملی در زمان جنگ و بحران منجر خواهد شد. تجربه طب رزم در میادین مختلف می‌تواند نقشی کلیدی در بهبود و ارتقای آموزش بسیج مردمی ایفاء کند. این تجربیات، حاصل مواجهه با شرایط واقعی جنگ و بحران، می‌تواند به انتقال دانش کاربردی و مهارت‌های عملی در زمینه امداد و نجات، مدیریت مصدومان و اقدامات پیشگیرانه کمک کند.
روش‌ها: این مطالعه به‌صورت کیفی و توصیفی با رویکرد کاربردی طراحی شد. داده‌های مورد نیاز از طریق سه منبع اصلی جمع‌آوری گردید: 1) تحلیل مستندات و گزارش‌های رسمی عملیات‌های بهداشتی-درمانی در جبهه مقاومت اسلامی طی سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۲؛ 2) مصاحبه‌های نیمه‌ساختارمند با خبرگان حوزه طب رزم، از جمله پزشکان، پرستاران و فرماندهان میدانی با تجربه مستقیم در مناطق درگیری؛ و 3) بررسی اسناد آموزشی و دوره‌های برگزارشده برای نیروهای بسیج مردمی و داوطلبان جهادی در مناطق عملیاتی. همچنین در تدوین الگوی پیشنهادی برای شبکه آموزش‌دیده بسیج، از مفاهیم سیستم‌های باز و مدل‌های آموزش سلسله‌مراتبی در بحران و جنگ بهره گرفته شد.
یافته‌ها: تحلیل داده‌های کیفی منجر به استخراج چهار مضمون اصلی در زمینه ایجاد شبکه‌ آموزش‌دیده‌ بسیج بر مبنای تجارب طب رزم در جبهه مقاومت شد: 1) ضرورت سازماندهی ساختارمند و سلسله‌مراتبی آموزش‌ها؛ 2) نقش کلیدی آموزش عملی و تمرین‌های میدانی در اثربخشی؛ 3) استفاده از تجارب عینی طب رزم جبهه مقاومت در طراحی سرفصل‌ها؛ 4) ایجاد هسته‌های محلی آموزش‌محور در ساختار بسیج.
نتیجه‌گیری: بهره‌گیری از تجربیات میدانی، آموزش‌ها را واقع‌بینانه‌تر و کارآمدتر می‌سازد و توانایی نیروهای مردمی را برای واکنش سریع و مؤثر افزایش می‌دهد. به اشتراک‌گذاری این تجربیات علاوه بر ارتقای دانش، به هم‌افزایی در سطح ملی و آمادگی بیشتر برای مقابله با چالش‌های بحران و جنگ کمک شایانی خواهد کرد. 
کلیدواژه‌ها

  1. Javadzadeh H. Combat medicine from the battlefield to the hospital. Baqiyatullah University of Medical Sciences Publications; 2024. [In Persian]
  2. Javadzadeh H. Combat Medicine Curriculum. Baqiyatullah University of Medical Sciences Publications. [In Persian]
  3. Raeeszadeh M, Goodarzi H, Moghaddam JA, Machian MS, Gooshki HS, Khoshi A. The role of military medicine and the significance of training military medicine. Journal of Family Medicine and Primary Care. 2022;11(8):4184-9. doi:4 103/jfmpc.jfmpc_80_22
  4. Khoshi A, Raeeszadeh M, Moghaddam JA, Goodarzi H. Needs assessment of military medicine education curriculum in medical students and upcoming challenges. Journal of Family Medicine and Primary Care. 2024; 13(9):3544-51. doi:4103/jfmpc.jfmpc_374_23
  5. Medicine and the Military. About Military Medicine. Available from:  https://www.medicine andthemilitary.com/military-medicine-101/about -military-medicine/

  • تاریخ دریافت 29 مهر 1403
  • تاریخ بازنگری 01 آذر 1403
  • تاریخ پذیرش 02 آذر 1403