زمینه و هدف: بیماری‌های ویروسی تب دانگ، چیکونگونیا، زیکا و تب زرد توسط پشۀ آئدس منتقل می‌گردند و هیچ کدام واکسن مؤثر و درمان قطعی ندارند، بیش از نیمی از جمعیت دنیا در معرض ابتلا به این بیماری‌ها هستند، ایجاد همه‌گیری‌های انفجاری و بروز بیماری‌های با گستردگی بالا از ویژگی‌های این بیماری‌ها می‌باشد. در سال 1403 با مشاهده این پشه در برخی مناطق کشور اقدامات پیشگیرانه با مداخله فوری نیروهای بهداشتی کشوری و نیروهای مسلح انجام گردید. هدف این مطالعه گزارش اقدامات بهداشتی و درمانی انجام شده گروه‌های بهداشتی و درمانی نیروهای مسلح، در کمک به پیشگیری و نجات جان افراد در معرض و پیشنهادهایی برای ارتقاء مدیریت بحران در شرایط جاری و آینده می‌باشد. 
روش‌ها: مطالعه حاضر بصورت مروری گذشته‌نگر بر اساس گزارش‌های رسمی میدانی طی سال 1403 در کنار بررسی متون و بهره‌گیری از پایگاه‌های استنادی انجام شد. ابتدا اقدامات مراکز بهداشتی و درمانی نیروهای مسلح در این خصوص مورد بررسی قرار گرفت و با مرور منابع الکترونیک، تمامی اسناد و مقالات موجود مرتبط با اقدامات درمانی مشابه در سایر کشورها شناسایی شد. پس از غربالگری چند مرحله‌ای نهایتاً 24 سند انتخاب و پس از کدگذاری آنالیز انجام شد.
یافته‌ها: کلیه اقدامات مراکز بهداشتی و درمانی نیروهای مسلح در خصوص بیماری‌های منتقله توسط پشه آئدس در ارائه خدمات بهداشتی و درمانی مطلوب به افراد در معرض شناسایی و ارائه گردید.
نتیجه‌گیری: در پاسخگویی مناسب به بیماری‌های منتقله توسط پشه آئدس، پیش‌بینی، برنامه‌ریزی به روز و جامع مراکز بهداشتی کشور و به‌ویژه نیروهای مسلح، می‌تواند جان مردم را نجات و موجب ارتقاء بهبود انجام فرایند بهداشت و درمان شود. این اقدامات شامل: اقدامات قبل از بروز، اقدامات بعد از بروز، پیشگیری مؤثر واکسن‌ها، تلاش‌های تحقیقاتی مداوم، هماهنگی و تعاملات مطلوب داخل سازمانی و فراسازمانی و ... می باشد.